Latarnia w Gąskach to masywna wieża z czerwonej cegły, która od prawie 150 lat strzeże tego fragmentu wybrzeża między Kołobrzegiem a Darłowem. Mierzy ponad 50 metrów wysokości i jest drugą najwyższą latarnią morską w Polsce. Dla turystów oznacza to jedno – 190 granitowych schodów do pokonania i widok, który sprawia, że nogi przestają boleć już na szczycie.
Nie trzeba tu szukać nowoczesnych atrakcji czy multimedialnych wystaw. To po prostu działająca latarnia, która robi to samo co w XIX wieku – świeci dla statków na Bałtyku.
- zjawiskowe widoki na Bałtyk
- historia sięgająca XIX wieku
- unikalna architektura z czerwonej cegły
- bliskość do malowniczych plaż
- możliwość obserwacji ptaków i fok
Historia latarni w Gąskach
Budowę ukończono zimą na przełomie 1877 i 1878 roku, w czasach gdy te tereny należały jeszcze do Prus. Niemcy potrzebowali mocnego punktu orientacyjnego na tym odcinku wybrzeża – między Kołobrzegiem a Darłowem było sporo pustego miejsca, a statki gubily się w złą pogodę. Postawili więc solidną konstrukcję na ośmiokątnych fundamentach o średnicy ponad 11 metrów.
Latarnia przetrwała dwie wojny światowe bez większych uszkodzeń. Po 1945 roku przejęli ją Polacy i od tego czasu nieprzerwanie pełni swoją funkcję nawigacyjną. Światło widać z odległości prawie 36 kilometrów, a przy dobrej pogodzie nawet z 43 kilometrów. Zespół latarni wraz z domem latarników, stodołą i ogrodzeniem wpisano do rejestru zabytków.
Latarnia w Gąskach wyznacza granicę Zatoki Pomorskiej – na wschód od niej zaczyna się już Basen Bornholmski. To geograficznie ważny punkt na mapie Bałtyku.
Wejście na szczyt latarni – co trzeba wiedzieć
Te 190 schodów to nie jest przerysowanie. Granitowe stopnie kręcą się wokół osi wieży ciasną spiralą i nie ma windy ani ławeczek po drodze. Dla osoby w miarę sprawnej fizycznie to jakieś 10-15 minut marszu, ale z małymi dziećmi czy starszymi osobami może być problem.
Schody są wąskie – jak ktoś schodzi, a ktoś wchodzi, trzeba się przeciskać. W szczycie sezonu, gdy jest kolejka turystów, można trochę postać. Warto wybrać się rano albo po południu, żeby uniknąć tłoku.
Na górze jest okrągły taras widokowy wokół latarni. Miejsca jest na kilkanaście osób, więc gdy jest tłoczno, ludzie rotują się dość szybko. Wiatr potrafi tu wiać mocno, zwłaszcza jesienią i wiosną – warto mieć kurtkę nawet w ciepłe dni.
Widoki ze szczytu – co widać z latarni
Z tarasu rozciąga się panorama na kilkadziesiąt kilometrów. Na zachód widać Sarbinowo z jego charakterystycznymi blokami i falochron, na wschód Mielno i Jezioro Jamno, które łączy się z morzem wąskim kanałem. Jeszcze dalej majaczą Chłopy i Unieście.
Bałtyk wygląda stąd inaczej niż z plaży. Widać kształt wybrzeża, linię fal, czasem w oddali jakiś statek albo prom płynący do Szwecji. W pogodny dzień kolory są intensywne – niebieski ocean, żółty pas plaży, zieleń lasów za wydmami.
Warto wziąć lornetkę. Można wtedy podglądać plaże w okolicznych miejscowościach, obserwować ptaki morskie albo próbować wypatrzyć fok, które czasem wypływają bliżej brzegu.
Najlepsze widoki są około godziny przed zachodem słońca, gdy światło jest ciepłe i miękkie. Latem latarnia jest otwarta do zmierzchu, więc da się to złapać.
Teren wokół latarni i okoliczne atrakcje
Latarnia stoi w centrum Gąsek, więc dojazd jest prosty – wystarczy skręcić z głównej drogi między Ustronie Morskim a Mielnem. Parking jest płatny w sezonie, ale miejsca zazwyczaj są. Od parkingu do latarni kilkadziesiąt metrów.
U podstawy wieży zachował się stary dom latarnika – solidny budynek z czerwonej cegły, typowy dla pruskiej architektury użytkowej. Dziś mieszka tam chyba nadal ktoś związany z obsługą latarni. Obok są stoiska z pamiątkami – magnesy, pocztówki, bursztyny, typowy nadmorski asortyment. Latem działa też mały punkt gastronomiczny, gdzie można kupić lody, gofry czy kawę.
Teren wokół latarni jest zadbany – trawniki, ławeczki, alejki. Można tu spokojnie posiedzieć przed wejściem albo po zejściu ze schodów, gdy nogi odmawiają dalszego marszu.
Spacer plażą do latarni z Ustronia Morskiego
Dla spacerowiczów jest opcja dotarcia tutaj plażą – z Ustronia Morskiego to około 9 kilometrów w jedną stronę. Trasa prowadzi wzdłuż brzegu, przez dzikie plaże i wydmy. W lecie można to zrobić boso po piasku, choć lepiej mieć sandały, bo miejscami są kamienie.
To dobry pomysł na kilkugodzinną wycieczkę – rano spacer z Ustronia, zwiedzanie latarni, obiad w Gąskach i powrót autobusem albo taksówką. Albo na odwrót – dojazd do latarni samochodem, a potem spacer plażą do Ustronia.
Dla kogo jest latarnia w Gąskach
Przede wszystkim dla tych, którzy lubią widoki i nie boją się schodów. Dzieci powyżej 6-7 lat zazwyczaj dają radę wejść na górę, młodsze mogą się zmęczyć w połowie drogi. Nie ma tu edukacyjnych tablic czy wystaw – to po prostu wejście na wieżę i zejście w dół.
Miłośnicy latarni morskich docenią autentyczność miejsca. To nie jest zrekonstruowana atrakcja turystyczna, tylko działający obiekt nawigacyjny. Światło w nocy nadal błyska zgodnie z charakterystyką – seria krótszych i dłuższych błysków co 15 sekund.
Fotografowie znajdą tu dobre ujęcia – zarówno sama latarnia z dołu, jak i panoramy z góry. Rano światło jest ostre i kontrastowe, wieczorem ciepłe i nastrojowe. Zimą, gdy jest mniej turystów, można spokojnie poeksperymentować z kadrem.
Praktyczne informacje – ceny, godziny, dojazd
Ceny biletów: normalny 15 zł, ulgowy (dzieci i młodzież do 18 lat) 10 zł. Płaci się gotówką u latarnika przed wejściem na schody.
Godziny otwarcia: od maja do października latarnia jest otwarta codziennie w godzinach 10:00-18:00. W lipcu i sierpniu dłużej – do zachodu słońca, z przerwą 13:30-15:00. Od listopada do kwietnia zwiedzanie tylko po wcześniejszym umówieniu telefonicznym pod numerem 604 803 266.
Dojazd: Gąski leżą przy drodze wojewódzkiej między Ustronie Morskim (ok. 6 km) a Mielnem (ok. 4 km). Samochodem najprościej jechać DW 163, jest wyraźne oznakowanie. Z Koszalina to około 20 kilometrów. Parking przy latarni płatny w sezonie – kilka złotych za godzinę.
Autobusem można dojechać z Koszalina, Mielna czy Ustronia Morskiego – przystanek „Gąski Latarnia” jest kilkadziesiąt metrów od obiektu. Latem kursuje sporo połączeń, poza sezonem rzadziej.
Czas zwiedzania: samo wejście i zejście to 20-30 minut. Z podziwianiem widoków i robieniem zdjęć można zostać godzinę. Jeśli planuje się spacer po okolicy albo wizytę na plaży, warto zarezerwować 2-3 godziny.
Kontakt: ul. Latarników 7, Gąski, tel. 94 316 55 24 lub 604 803 266.
Latarnia nie jest dostosowana dla osób poruszających się na wózkach – wąskie, kręte schody bez windy. Osoby z problemami z sercem czy kolanami powinny zastanowić się dwa razy przed wejściem.
Warto połączyć wizytę w latarni z plażowaniem w Gąskach – plaża jest tu szersza i spokojniejsza niż w zatłoczonym Mielnie czy Ustronie. Mniej leżaków, mniej muzyki z barów, więcej miejsca na ręczniku. Do wody kawałek przez piasek, ale warto.